P. Scipione Nasica et L. Calpurnio Bestia consulibus Iughurtae, Numidarum regi, bellum indictum est, quod Adherbalem et Hiempsalem, Micipsae filios, frates suos, reges et populi Romani amicos, interemerat. Missus adversum eum cosul Calpurnius Bestia, corruptus regis pecunia, pacem cum eo tam flagitiosam fecit, ut a senatu improbata sit. Postea missus est Q. CAecilius Metellus consul. Is exercitum, a prioribus ducibus corruptum, ingenti severitate et moderatione correctum, ad disciplinam Romanam reduxit. Iughurtham variis proeliis vicit, elephantes eius occidit vel cepit, multas civitates ipsius in deditionem accepit. Et cum iam finem bello positurus esset, successum est ei a Caio Mario. Is Iughurtam et Bocchum, Mauritaniae regem, socium Iughurtae, pariter superavit. Multa et ipse oppida Numidiae cepit belloque terminum posuit, capto Iughurta per quaestorem suum Cornelium Sullam, ingentem virum, qui Boccho suaserat ut Romanis Iughurtham traderet. Acti igitur sunt duo triumphi de Iugurtha, primus per Metellum, secundus per Marium. Ante currum Marii Iugurtha ductus est catenatus mox iussu consulis in carcere strangulatus est.

Al tempo dei consoli Scipione Nasica e Calpurnio Bestia, fu indetta guerra a Giugurta, re dei Numidi, poiché aveva ucciso Aderbale e Iepsale, figli di Micipsa, loro fratelli, re e amici del popolo romano. Mandato contro di lui il console Calpurnio Bestia, corrotto dalle ricchezze del re, fece allora con lui una pace vergognosa. Dopo fu mandato il console Cecilio Metello. Lo stesso esercito, corrotto a priori dal comandante, corretto con molta severità e moderazione, ritornò alla disciplina romana. Sconfisse Giugurta in varie battaglie, uccise e catturò i suoi elefanti, prese in potere molte città dello stesso. E proprio quando si stava per dare fine alla guerra, lui fu successo da Caio Mario. Egli sconfisse nello stesso tempo Giugurta e Bocco, re della Mauritania, alleato di Giugurta. Egli stesso sia conquistò molte città della Numudia, sia pose termine alla guerra, catturato Giugurta grazie al suo questore Cornelio Sulla, uomo potente, che aveva persuaso Bocco a consegnare Giugurta ai Romani. Allora furono riportati due trionfi su Giugurta, il primo da Metello, il secondo da Mario. Giugurta fu condotto incatenato dietro il carro di Mario e poi, per ordine del console, fu strangolato in carcere.