Anno octingentesimo et quinquagesimo ab urbe condita, Vetere et Valente consulibus res publica ad prosperrimum statum rediit bonis principibus ingenti felicitate commissa. Domitiano enim exitiabili tyranno, Nerva successit, vir in privata vita moderatus et strenuus, nobilitatis mediae. Qui senex admodum operam dante Petronio Secundo, praefecto praetorio, item Parthenio interfectore Domitiani, imperator est factus; aequissimum se et civilissimum praebuit. Rei publicae divina provisione consuluit Traianum adoptando. Mortuus est Romae post annum et quattuor menses imperii sui ac dies octo, aetatis septuagesimo et altero anno, atque inter Divos relatus est. Successit ei Ulpius Crinitus Traianus, natus Italicae in Hispania, familia antiqua magis quam clara. Nam pater eius primum consul fuit. Imperator autem apud Agrippinam in Galliis factus est. Rem publicam ita administravit, ut omnibus principibus merito praeferatur, inusitatae civilitatis et fortitudinis. Romani imperii, quod post Augustum defensum magis fuerat quam nobiliter ampliatum, fines longe lateque diffudit. Urbes trans Rhenum in Germania reparavit. Daciam Decibalo victo subegit, provincia trans Danubium facta in his agris, quos nunc Taifali, Victoali et Tervingi habent. Ea provincia decies centena milia passuum in circuitu tenuit.
L'anno ottocentocinquanta dalla fondazione di Roma, consoli Vetere e Valente, lo Stato con somma fortuna affidato a buoni prìncipi, tornò a fiorentissime condizioni. A Domiziano infatti, esiziale tiranno, successe Nerva, uomo moderato e valoroso nella vita privata, di nobiltà mediocre. Egli assai vecchio fu creato imperatore per l'appoggio di Petronio Secondo, prefetto del pretorio, e anche di Partenio, uccisore di Domiziano; si mostrò giustissimo e gentilissimo. Per divina ispirazione provvide allo Stato adottando Traiano. Morì a Roma dopo un anno e quattro mesi di regno e giorni otto, di settantadue anni d'età, e fu ascritto fra gli Dei. Gli successe Ulpio Crinito Traiano, nato a Italica nella Spagna, di famiglia antica più che illustre. Giacchè suo padre per primo fu console. Imperatore poi fu creato presso Agrippina nelle Gallie. Amministrò lo stato in modo che giustamente è preferito a tutti i prìncipo, di insolita gentilezza e fortezza. Ampliò in lungo e in largo i confini dell'impero Romano, che dopo Augusto era stato più difeso che notabilmente allargato. Ricuperò in Germania la città al di là del Reno. Vinto Decibalo sottomise la Dacia creando una provincia oltre il Danubio, in quei campi, che ora occupano i Taifali, i Vittoali e i Tevingi. Quella provincia ebbe un circuito di un milione di passi.